<

Ganesh DUrga Sangli

कृष्णेकाठी वसलेले सांगली हे जिल्ह्याचे मुख्यालय असून, गावात मध्यभागी गणेशदुर्ग हा किल्ला आहे. १८४४ मध्ये श्रीमंत आप्पासाहेब पटवर्धन यांनी बांधलेले येथील गणेश मंदिर प्रसिद्ध असून भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्याच्या वेळी महात्मा गांधी व लोकमान्य टिळक यांनी या मंदिरात बैठका घेतल्याचे उल्लेख इतिहासात आढळतात.
Sangmeshwar सांगलीपासून जवळच हरिपूर येथे कृष्णा व वारणा या नद्यांचा संगम झाला असून येथील संगमेश्र्वराचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. येथेच महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री वसंतदादा पाटील यांचे स्फूर्तिस्थळ हे स्मारक आहे. कृष्णा-येरळा संगमावरील ब्रम्हनाळ आणि बहे येथील रामलिंग इत्यादी ठिकाणे प्रसिद्ध आहेत.

Sangmeshwar

 

The country's sole turmeric exchange in Sangli city boasts secrets gained through a centuries-old practice — storing turmeric in pits. These pits stretch far out in the open fields of the villages of Haripur and Sangalwadi. It is possibly the most unusual agricultural commodity-storage system in the country.

After clearing the loose soil covering the pit, it is left open for about two to three hours. One cannot enter the pit until one finds out if there is any oxygen within. To ascertain this, a lantern is lowered into the pit. If the lantern does not go out, it is safe to enter the pit

Turmeric

It was this ingenious storage system, devised over 200 years ago, that turned Sangli into a major trading centre for turmeric. Raw turmeric sold by farmers is stored in these pits, eighteen to twenty feet (five to six metres) deep, for three to four years. The pits provide the best storage facility for turmeric, as the quality of the commodity remains unchanged. The turmeric hardens and matures while in storage. Today, more than 80% of the turmeric trade in India takes place in Sangli.

 

Sugar Belt.

Sugar Belt.

The Sangli region is known as the "Sugar Belt of India". This region houses over thirteen large sugar factories. Vasantdada Patil, who served as chief minister of Maharashtra for four terms, started the co-operative movement which helped Maharashtra become the most developed state in India. Most of the sugar factories of the Sangli sugar belt work on the co-operative basis. Vasantdada Sugar Factory near Sangli city was the largest sugar plant in Asia till late 90s.

 

Datta Temple Audumber Temple

Datta Temple Audumber Temple

जिल्ह्यातील औदुंबर येथील कृष्णाकाठचे दत्त मंदिर औदुंबर येथे राहूनच प्रसिद्ध कवी सुधांशू यांनी काव्य साधना केली. पेंटलोद येथील प्रचितगड , बाणूरचा भूपाळगड, तासगावचे गणपती मंदिर, कवठे-एकंद येथील सिद्धारामाचे मंदिर व त्या ठिकाणी दसर्‍याच्या वेळी रात्रभर होणारी फटाक्यांची आतषबाजी विशेष प्रसिध्द आहे. दांडोबा येथील उंच टेकडीवरील शंकराचे प्राचीन मंदिर प्रसिद्ध आहे.

 

Ganapati Temple sangli

Ganapati Temple sangli

This Ganapati temple in Sangli is one of the famous temples in south Maharashtra for its artistic construction. The temple is built out of black stone made available from the hills of Jyotiba. The premise of the temple is huge, covering a sprawling two acres. It comprises of a platform, an excellent hall and a nagarkhana. The door of the sanctum is carved out of different colored natural wood. The idol of Lord Ganesh was consecrated in the central temple in 1843. The temple is located on eastern bank of river Krishna.

The poojamurti of the Lord is made out of copper and is astride a lion. The utsavmurti is very beautiful and taller than the poojamurti. It is located in such a way that it is visible from any road in Ganapati Peth. On some specific days, the dawning sun’s rays illuminate the idol’s face.

 

Prachitgad Fort and Kandar Doh Falls

Prachitgad Fort and Kandar Doh Falls

Prachitgad and adjoining Chandoli Abhyaranya is one of the wildest regions of the Western Ghats. This was our second attempt to reach the Prachitgad plateau, the earlier attempt failing due to unseasonal rains that made the climb dangerous and obscured the route (see first photo). Prachitgad is a ruined fortress at the western boundary of the Chandoli forest. The first view of this remote fortress never fails to amaze. As a bonus, we sighted a wild bison (gaur) standing right in front of the fort

We were lucky to have as our guide the only person who knows the route east of Prachitgad. This involved walking almost 75 Km in three days and hacking our way through thick, thorny forest in some places. We had to cross huge volcanic fields (Sada) to reach the Kandar Doh waterfall. We spotted bison (photo 19), wild boar and had to be cautious about other predators (bears, leopards, tigers). Had to sleep around a fire to keep wild animals away, particularly when we spent the night near a water hole in the deserted village of Rundiv.

The Chandoli forest is infested with leeches in the wet months. They get into your socks/boots and enjoy a good drink. We did not see leeches in the dry weather, but had to deal with a nastier enemy - small ticks that give you itchy sores (see last photo of a tick and what it did to my leg). These sores last for months, and do not respond to any medication. I know this from previous hikes to Vasota and Jungli Jaigad in the Koyna/Chandoli region

 

Haripur krishna Ghat

Haripur krishna Ghat

Haripur, with 1,976 inhabitants in 1961, is a village in Miraj taluka situated at the confluence of the Warana and the Krishna. It is considered to be a sacred place and has a temple dedicated to Sangameshwar. Devotees in large numbers visit the temple on every Monday of Shravan. There is a primary school, a post office and a dispensary.

 

Tasgaon Ganesh Temple

Tasgaon Ganesh Temple

Tasgaon Ganesh Temple`s popularity, rather fame lies in the fact that the trunk of the idol is bent towards the right, instead of left (compared to the normal statues of Ganesha). This Ganesha is regarded as living idol, always there to bless the multitude. The statue is made of pure, solid gold, weighing 125 kilograms. The Gopur (7 storey ancient construction serving as the entrance to the temple) of Ganesh temple is the tallest in Maharashtra as these `Gopurs` are commonly seen in South India. It measures 96 feet in its mighty height. The Ganesh festival is celebrated under the leadership of Shri Bhausaheb Patwardhan. The temple site is legendary for its Rath Utsav, celebrated after Ganesh Chaturthi.

 

Sagareshwar Wildlife Sanctuary

सांगलीजवळील सागरेश्वर अभयारण्य प्रसिद्ध आहे. खानापूर, पलूस ,वाळवा या तालुक्यांत हे अभयारण्य पसरले असून हे हरणांसाठी राखीव आहे. चांदोली (ता. बत्तीस शिराळा) हे धरण वारणा नदीवर बांधण्यात आलेले आहे. या धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात चांदोली हे अभयारण्य येते. या जंगलात गवा ,अस्वल, बिबट्या हे प्राणी आढळतात

 
 

Dargah of Miraj, Sangli

Dargah of Miraj, Sangli

मिरज हे एक महत्त्वाचे रेल्वे जंक्शन असून येथील भुईकोट किल्ला,वानलेस मिशन दवाखाना व मीरसाहेब अवलियाचा दर्गा प्रसिद्ध आहे. ‘‘वाजा मीरसाहब दर्गा ’ ५०० वर्षे जुना असून, सर्व धर्मांतील व पंथातील लोक येथे दर्शनास येतात.

 

सामाजिक / विविध

मराठी माणसाच्या जीवनात महत्त्वाचे स्थान असणार्‍या मराठी नाटकाची सुरुवात सांगली येथून झाली, हे या जिल्ह्याचे सर्वांत महत्त्वाचे वैशिष्ट्य आहे. १८४३ मध्ये श्री. विष्णुदास भावे यांनी सांगली येथे मराठी नाटक सादर करण्यास प्रारंभ केला. त्यांच्या सांगलीकर नाटक मंडळीचे सीता स्वयंवर हे नाटक त्या काळात प्रसिद्ध होते. हेच नाटक मराठीतील ‘पहिले’ मानले जाते. श्री. विष्णुदास भावे यांच्या नाट्यचळवळीस सांगलीचे राजे चिंतामणराव पटवर्धन यांनी प्रोत्साहन दिले होते.

शैक्षणिकदृष्ट्या सांगली जिल्हा, कोल्हापूरच्या शिवाजी विद्यापीठाशी संलग्न आहे. या विद्यापीठांतर्गत सांगली जिल्ह्यात सुमारे ६५ विविध प्रकारची महाविद्यालये कार्यरत आहेत.

क्रीडा - सांगली येथे गेल्या अनेक वर्षांपासून राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील बुद्धिबळस्पर्धा आयोजित केल्या जातात. या स्पर्धा आंतरराष्ट्रीय मानांकन स्पर्धा म्हणून गणल्या जात असून या स्पर्धांमधील खेळाडूंच्या कामगिरीवरून त्यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील गुण दिले जातात. त्यामुळे सांगली बुद्धिबळाच्या दृष्टीने जगप्रसिद्ध शहर आहे.

विशेष व्यक्ती :‘मराठी नाटकाचे जनक’ विष्णुदास भावे, गायक अब्दुल करीमखान (मिरज), विष्णू दिगंबर पलुसकर (पलुस) ,ज्येष्ठ नाटककार गोविंद बल्लाळ देवल(सांगली), नटवर्य गणपतराव बोडस (बोरगाव), बालगंधर्व (नागठाणे), शाहीर पठ्ठे बापूराव व कवी सुधांशू या सर्व कलावंतांचे वास्तव्य काही काळ सांगलीत होते. तसेच ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते पहिले मराठी साहित्यिक वि.स.खांडेकर व ज्येष्ठ गायिका उषा मंगेशकर यांचाही जन्म सांगलीचाच. मंगेशकर घराण्याचे वास्तव्यही बराच काळ सांगलीत होते. अशा कलाकारांच्या परंपरेमुळेच सांगली जिल्हा कलावंतांचा जिल्हा म्हणून ओळखला जातो. भारतीय सर्कसचे जनक विष्णूपंत छत्रे हेही मूळचे सांगलीचेच. सुप्रसिद्ध क्रिकेटपटू विजय हजारे यांचा जन्म सांगली जिल्ह्यातलाच.

सहकार क्षेत्राला निर्णायक वळण देणारे व आपल्या मुख्यमंत्रीपदाच्या कारकीर्दीत महाराष्ट्राला विकासाकडे नेणारे महत्त्वाचे निर्णय घेणारे वसंतदादा पाटील यांची कर्मभूमी व जन्मभूमी म्हणजे सांगलीच होय. वसंतदादांचा जन्म तासगाव तालुक्यातील पद्माळे या गावचा. त्यांनी अनेक वर्षे विधीमंडळात व संसदेत सांगलीचे प्रतिनिधित्व केले.